| ระดับชั้น | ตัวชี้วัด | สาระการเรียนรู้แกนกลาง |
| ม.1 | 1.อธิบายบรรยากาศและปรากฏการณ์ทางลมฟ้าอากาศ (ว 6.1.1)
| - บรรยากาศของโลกประกอบด้วยส่วนผสมของแก๊สต่างๆ ที่อยู่รอบโลก สุงขึ้นไปจากผิวโลกหลายกิโลเมตร
- บรรยากาศแบ่งเป็นชั้นตามอุณหภูมิและการเปลี่นแปลงอุณหภูมิตาม ความสูงจากพื้นดิน
- อุณหภูมิ ความชื้นและความดันอากาศมีผลต่อปรากฏการณ์ทาง ลมฟ้าอากาศ
- ปรากฏการณ์ทางลมฟ้าอากาศ ได้แก่การเกิด เมฆ ฝน พายุคะนอง พายุหมุนเขตร้อน ลมมรสุม
|
2. อธิบายการแปลความหมายจากการพยากรณ์
อากาศ (ว 6.1.1) | - การพยากรณ์อาศัยข้อมูลเกี่ยวกับ อากาศ อุณหภูมิ ความดันอากาศ ความชื้น ปริมาณเมฆ ปริมาณน้ำฝน นำมาแปลความหมายเพื่อใช้ใน การทำนายสภาพอากาศ
|
3. อธิบายผลของลมฟ้าอากาศต่อการดำรงชีวิต
และสิ่งแวดล้อม (ว 6.1.1) | - สภาพลมฟ้าอากาศที่เปลี่ยนแปลงบนโลกทำให้เกิดพายุ ปรากฏการณ์ เอลนิโญ ลานีญา ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์และสิ่งแวดล้อม
|
4. อธิบายปัจจัยทางธรรมชาติและการกระทำของมนุษย์ ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิของโลก (ว 6.1.2)
| - การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิของโลกเกิดจากปัจจัยธรรมชาติและ การกระทำ ของมนุษย์ เช่นภเขาไฟระเบิด การตัดไม้ทำลายป่า การเผาไหม้ของ เครื่องยนต์ และการปล่อยแก๊สเรือนกะจกทีผลต่อ การเปลี่ยนแปลง อุณหภูมิของโลก
|
5. อธิบายผลของการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิของโลก ต่อ สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม (ว 6.1.2)
| - โลกร้อนทำให้เกิดการละลายของธารน้ำแข็ง ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น การกัดเซาะชายฝั่งเพิ่มขึ้น น้ำท่วม ไฟป่า รูโหว่ของโอโซน ฝนกรด ส่งผลให้ สิ่งมีชีวิตบางชนิดสูญพันธุ์ และทำให้สิ่งแวดล้อม เปลี่ยนแปลงไป
|
| ม.2 | 1. อธิบายโครงสร้างและองค์ประกอบของโลก
(ว 6.1.3)
| - โครงสร้างของโลกประกอบด้วย ชั้นเปลือกโลก ชั้นเนื้อโลก และ ชั้น แก่นโลกโครงสร้างแต่ละชั้นจะมีลักษณะและส่วนประกอบแตกต่างกัน
|
| 2. อธิบายกระบวนการเกิด ลักษณะองค์ประกอบของหิน จำแนกประเภทของหิน และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ (ว 6.1.7) | - กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาทั้งบนและใต้ผิวโลก ทำให้ เกิดหิน ที่มีลักษณะแตกต่างกันทั้งทางด้านกายภาพ และทางเคมี
- หินแบ่งเป็น หินอัคนี หินแปร และหินตะกอน หินแต่ละประเภท มีความ สัมพันธ์กัน และนำไปใช้ประโยชน์ในทางอุตสาหกรรม การก่อสร้าง และอื่นๆ
|
| 3. อธิบายกระบวนการเกิด ลักษณะของแร่ ตรวจสอบ สมบัติบางประการของแร่ และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ (ว 6.1.7) | - เมื่อสภาวะแวดล้อมะรรมขาติที่อยู่ภายใต้อุณหภูมิ และความดันที่เหมาะสม ธาตุและสารประกอบจะตกผลึกเป็นแร่ที่มีลักษณะ และ สมบัติต่างกันทั้ง ทางกายภาพ และทางเคมีซึ่งต้องใช้วิธีตรวจสอบ แตกต่างกันไป
- แร่ที่สำรวจพบในประเทศไทยมีหลายชนิด แต่ละชนิดตรวจสอบ ทางกายภาพได้จากรูปผลึก ความถ่วงจำเพาะ ความแข็ง ความวาว แนวแตกเรียบ สีและสีผงของแร่และการนำไปใช้แระโยชน์ เช่น ใช้ทำ เครื่องประดับ ใช้ในด้านอุตสาหกรรม
|
| 4. อธิบายกระบวนการเกิด ลักษณะของเชื้อเพลิง ธรรมชาติ และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ (ว 6.1.7) | - กระบวนการทางธรณีวิทยาทำให้เกิดเชื้อเพลิงธรรมชาติที่มีลักษณะ และ สมบัติแตกต่างกัน และนำไปใช้ประโยชน์ เช่น เป็นแหล่ง พลังงาน
|
5. อธิบายการเกิดดินลักษณะของชั้นหน้าตัดดิน สมบัติของดิน (ว 6.1.5)
| - ดินมีลักษณะ และสมบัติแตกต่างกันตามชนิดของหิน ต้นกำเนิดและ ตาม สภาพแวดล้อม หรือลักษณะภูมิประเทศ และตรวจสอบสมบัติ บางประการ ของดิน
- กระบวนการเกิดดินเกี่ยวข้องกับการผุพังของวุตถุต้นกำเนิดดิน สภาพภูมิอากาศ ภูมิประเทศ และสิ่งมีชีวิต
- ชั้นหน้าตัดดินแต่ละพื้นที่มีลักษณะและองค์ประกอบแตกต่างกัน
|
6. อธิบายการใช้ประโยชน์และการปรับปรุงคุณภาพของ ดิน (ว 6.1.5)
| - ดินในแต่ละท้องถิ่นมีลักษณะและสมบัติต่างกันตามสภาพของดิน จึงนำไป ใช้ประโยชน์ในการเพาะปลูก ทำเครื่องปั้นดินเผา การทำดินสอพอง
- การปรับปรุงคุณภาพดินขึ้นอยู่กับสภาพของดินเพื่อทำให้ดินมีความ เหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์
|
7. อธิบายลักษณะแหล่งน้ำ การเกิดแหล่งน้ำบนดิน แหล่งน้ำใต้ดิน การใช้ประโยชน์และการอนุรักษ์แหล่งน้ำ
(ว 6.1.6)
| - แหล่งน้ำบนโลก มีทั้งน้ำจืดและเค็ม ดดยแหล่งน้ำจืดมีอยู่ทั้งบนดิน ใต้ดิน และในชั้นบรรยากาศ
- แหล่งน้ำบนดินมีหลายลักษณะขึ้นอยู่กับ ลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะทางน้ำ และความเร็วของกระแสน้ำในแต่ละฤดูกาล
- การใช้ประโยชน์ของแหล่งน้ำ ต้องมีการวางแผนการใช้ อนุรักษ์ ป้องกัน และ แก้ไข ผลกระทบด้วยวิธีการที่เหมาะสม
|
8.ทดลองและอธิบายกระบวนการผุพังอยู่กับที่ การกร่อน การพัดพา การทับถมและผลของกระบวนการดังกล่าว
(ว6.1.2) | - การผุพังอยู่กับที่และการกร่อนเป็นกระบวนการที่สำคัญที่ทำให้ ทรัพยากรธรณีและภูมิลักษณ์ต่างๆบนพิ้นผิวโลกเปลี่ยนแปลง โดยมี ลม น้ำ ธารน้ำแข็ง คลื่นและแรงโน้มถ่วงของโลกเป็นตัวการที่ทำให้ เกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลง
|
| ม.3 | -
| -
|
| ม.4-6 | 1. อธิบายกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางธรณีภาค
(ว 6.1.1)
|
- โลกเป็นดาวเคราะห์หินดวงหนึ่งในระบบสุริยะ ภายในโลกยังคงมี อุณหภุมิ สูงมาก และมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลานับตั้งแต่โลกเริ่มเกิดจนถึงปัจจุบัน
- นักวิทยาศาสตร์แบ่งโครงสร้างโลกตามลักษณะมวลสารเป็น 3 ชั้น คึอ ชั้นเปลือกโลก ขั้นเนื้อโลก และชั้นแก่นโลก
- การเปลี่ยนแปลงของโลกสามารถอธิบายได้ด้วยทฤษฎี การแปรสัณฐาน แผ่นธรณีภาค
- การเปลี่ยนแปลงธรณีทางภาคของโลกส่วนใหญ่จะเกิดในชั้นธรณีภาค และชั้นฐานธรณีภาค
- ชั้นธรณีภาคแตกออกเป็นแผ่นใหญ่ๆหลายแผ่น เรียกว่าแผ่นธรณีภาค ซึ่งมี การเคลื่อที่อยู่ตลอดเวลาทำให้เกิดปรากฎการณ์ต่างๆ ทางธรณีวิทยาบน ผิวโลก ที่สามารถศึกษาได้จากร่องรอยหลักฐาน ที่ปรากฎอยู่ในปัจจุบัน เช่น รอยต่อ รอยแยกของแผ่นธรณีภาค เทีอกเขาใต้มหาสมุทร และซากดึกดำบรรพ์ เป็นต้น
|
2. อธิบายผลที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางธรณีภาค
เกี่ยวกับการเกิดภูเขา รอยเลื่อน รอยคดโค้ง แผ่นดิน
ไหว ภูเขาไฟระเบิด (ว 6.1.1)
| - จากการศึกษาการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค และปรากฎการณืทาง ธรณี วิทยาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ทำให้พบว่าแผ่นดินไหวและ ภูเขาไฟ ส่วนใหญ่จะเกิดตามแนวรอยตะเข็บของขอบแผ่นธรณีภาค ที่เรียกว่า วงแหวนแห่งไฟ
- รอยเลื่อน เป็นแนวรอยแตกของหินที่เคลื่อนที่สัมพันธ์กันและขนานไป ตามรอยแตก ซึ่งอาจสัมพันธ์กับการเกิดแผ่นดินไหว และ ภูเขาไฟระเบิด
- รอยคดโค้ง เป็นรอยที่ปรากฎในหินเปลือกโลกเกิดจาก การแปรสัณฐาน ของแผ่นธรณีภาค
- กระบวนการเกิดรอยเลื่อน รอยคดโค้ง การแปรสัณฐานของแผ่น ธรณีภาค เป็นส่วนหนึ่งของการเกิดเทือกเขาบนโลก
|
3.อธิบายความสำคัญของปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยา
ที่ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม
(ว 6.1.1) |
- ปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาที่สำคัญและมีผลต่อสิ่งมีชีวิตที่เห็นได้ชัดเจน ได้แก่ แผ่นดินไหว และ ภูเขาไฟระเบิด
- แผ่นดินไหว และ ภูเขาไฟระเบิดเป็นปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาที่ทำให้ เกิดภัยพิบัติทางธรณีรูปแบบอื่นตามมา ทำให้สูญเสียชีวิต และทรัพย์สิน ของมนุษย์ เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะธรณีสัณฐาน ชนิดหิน และ สภาพแวดล้อม
|
| 4. สังเกตและอธิบายการลำดับชั้นหิน จากการวางตัว ของชั้นหิน ซากดึกดำบรรพ์ และโครงสร้างทาง ธรณีวิทยา (ว 6.1.2) |
- หลักฐานและร่องรอยต่างๆที่ปรากฎอยู่บนกหิน หรือแผ่นธรณีภาค เป็น ข้อมูลที่บิกกล่าวความเป็นมาเกี่ยวกับสภาพเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นในอดีต
|
5. อธิบายประโยชน์ของการลำดับชั้นหิน(ว 6.1.2)
|
- ประวัติความเป็นมาของพื้นที่ ได้จากการลำดับชั้นหินตามอายุการเกิด ของหินจากอายุมาก ขึ้นไปสู่หินอายุน้อยตามมาตราธรณีกาล หินแต่ละ อายุจะเกิดขึ้นในสภาพแวดล้อมที่ต่างกัน จึงทำให้มีทรัพยากรธรณีที่ แตกต่างกัน และมีสภาพพื้นที่สำหรับการใช้ประโยชน์ต่างกัน
|
